Ferhanga Bijîşkî ya Kurdî Derket

Li bajarê Qamişlo bijîşkê diranan û zimanzanê Kurd Diyaa Receb îsal şeş pirtûk
derbarê Zimanê Kurdî belav kirine.
Diyaa Receb ku di heman demê de bijîşkê dranan e, ji Tora Medyayî ya Rûdawê re
behsa van berjeman dike ku, mebesta wî ji van berhemên ku îsal 2022yan hatine
çapkirin û belavkirin, dewlemendkirina pirtûkxaneya Kurdî ye.
Zimanzan û bijîşkê diranan Diyaa Receb dibêje “Bi rastî mebesta min ji wan pirtûkan
ew bû ku ez berhemên zanistî ji pirtûkxaneya Kurdî re pêşkêş bikim. Berhema min a
yekemîn Ferhenga Bijîşkî ya Kurdî ye, 1000 rûpel e, 15 hezar zaravayên bijîşkî yên
Kurdî di xwe de hildigre. Bi sê zimanan e Îngilîzî, Erebî û Kurdî ye. Min ew li ser 2
tîpan rêz kiriye Îngilîzî, Erebî, Kurdî û Erebî Îngilîzî Kurdî.”
Tewerê sereke di berhemên bijîşk û zimanzan Diya Receb de, Zimanê Kurdî ye, ku tê
de dilsoziya wî ji vî zimanî re tê nîşandan û rengvedana ezmna wî jî tê de tê
diyarkirin.
Diyaa Receb got jî “Berhema min ya duyem Peyvên Kurdî yên Erebkirî ye. Ev pirtûk
500 rûpel e. bi kêmasî 1600 peyvên Erebîkirî ji zimanê Kurdî di xwe de hildigre. Çima
min ev pirtûk çêkir? Min xwest bi rastî di gelek ferhengên Erebî de peyvên ji Kurdî
hatine Erebîkirin hene. Ji bo wilo min ev pirtûka hanê danî.”
Berhemên wî yên din ji pirtûkên çapkirî:
-Zaravesazî di Zimanê Kurdî de, tê de awayê dariştina têrman di Zimanê Kurdî de
dide nasîn.
-Ar di Zimanê Kurdî de, ango agir di Zimanê Kurdî de, di warê îtîmologyayê de ye, tê
de bingeh û reseniya peyvên Kurdî ku ji peyva Ar dirust bûne, nîşan dide.
-Têrmên Bîrkariyê di Zimanê Kurdî de, bi hersê zimanên Îngilîzî, Erebî û Kurdî ye.
-Peyvên Hevbeş di navbera herdu zimanên Kurdî û Somerî de.
Derbarê van şeş berhemên çapkirî yê zimanzan Diyaa Receb, berhema wî ya heftem,
ew jî li gorî gotina wî ramaknasî ango etîmolojî ye, ku hêj kar li ser dike.
Çavkanî: rupelanu

  • Zerdûşt Öztürk

    Li ser kanî û kulîlkan, li ser çîrok û dîrokan, kelam û kilaman, gula qaçaxan, zemanên mezinan, serpêhatîyên piçûkan, hêvî û gumanên pêşerojan, xema dengbêjan... Mêvanên me yên ku dixwazin nivîsên wan di malpera me de biweşe dikarin li ser lînka jêrê bigihîjin me. Têkilî: tekili@zerdustxale.com.tr

    Related Posts

    Dilê Sînemaya Cîhanê de “Jinwar” 

    Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Cannesê ku wekî “Dilê Sînemaya Cîhanê” tê naskirin, îsal bû şahidê beşdariyeke berçav a sînemaya Kurdî. Di nav qerebalixa stêrkên Hollywoodê û derhênerên herî navdar ên cîhanê de, derhênera Kurd a ji Hewlêrê Beyan Selahê bi projeya xwe ya nû “Jinwar” bala sînemaya cîhanê kişand ser xwe. Ev berhema ku hîn di qonaxa amadekirinê de ye, di beşeke taybet û girîng a festîvalê de hat qebûlkirin. Belgefîlm bû cihê balkêşiya pisporên sînemayê. Di nav 11 projeyên herî serkeftî yên cîhanê de ye Yek ji destkeftiyên herî mezin ên Beyan Selahê di gera îsal de, hilbijartina belgefîlmê wê   “Jinwar” bû ku di bernameya “Spotlight Projects”ê de cih girt. Ev beşa ku taybet e ji bo piştgirîkirina fîlmên di asta bilind de, ji seranserê cîhanê tenê 11 projeyan hildibijêre. Ev hilbijartin bûye sedem ku şirketên mezin ên produksiyonê yên ji Brîtanya, Fransa,        Holenda û Amerîkayê bikevin pêşbaziyê da ku bibin hevparê vê projeya Kurdî. Spotlight Projects ew beş e ku ji bo fîlmên di qonaxa post-prodaksiyonê de ye. Ev beş derfetên mezin ên hevkarî û naskirina navneteweyî pêşkêş dike. Selah vê yekê wekî “destkefteke gelekî mezin” bi nav dike. Ew dibêje ku ev serkeftin ne tenê ji bo wê ye, ji bo hemû jinên Kurd e. Tişta ku sînemakarên biyanî li Cannesê herî zêde pê matmayî man, rûyê rastîn û azad ê jinên Kurd bû ku di dîmenên Beyan Selahê de xûya dikir. Derhêner Beyan Selah behsa serpêhatiyeke balkêş dike û dibêje: “Gelek derhênerên Ewropî ji min dipirsî ka min lîstikvan bi kar anîne an na. Ji ber ku li cem wan nêrînek heye ku jinên li Rojhilata Navîn her tim girtî ne û çîroka xwe    vedişêrin. Dema wan dît ku jinên gundê Jinwarê li ber kamerayê çi qas azad, xwebawer û bi vîn in,  wan bawer nedikir ku ev jiyaneke rastîn e.” Bi vî rengî, “Jinwar”ê karîbû nêrîna klasîk a cîhanê ya li ser civaka Kurda biguhere. Kurd bi şandeyeke berfireh li Cannesê bûn Beşdariya Beyan Selahê beşek bû ji amadebûneke berfireh a Kurdan a di gera îsal de. Cara yekem bû ku Kurd bi şandeyeke zêdetirî 50 kesî (şanoger, derhêner û rojnamegeran) û bi standeke taybet a bi navê “Kurdistan” di bazara fîlman a Cannesê de amade bûn. Ev amadebûn bûye platformek ku sînemakarên Kurd tora têkiliyên xwe bi cîhanê re  …

    Zêdetir
    Li Cannesê Tîrêja Rojê

    Dîzaynera navdar a Kurd Lara Dizeyî,  bi yekê ji dîzaynên xwe yên bi navê “Tîrêja Rojê” beşdarî Festîvala 79emîn a Fîlman a Cannesê bû. Dîzaynera Kurd Lara Dizeyiyê ji Rûdawê re daye zanîn ku ku ew  15ê Gulana îsal saet 17:00an li Festîvala 79emîn a Fîlman a Cannesê li ser xalîçeya sor meşîyaye.  “Îlhama xwe ji rojê wergirtiye” Lara Dizeyiyê da zanîn ku ew dê yek ji dîzaynên xwe yên taybet a bi navê “Tîrêja Rojê” li     xwe bike. “Tîrêja Rojê” navê dîzaynek taybet e ku Lara Dizeyî ji bo Festîvala Cannesê amade kiriye. Ew dîzayn ji ronahî û hêza…

    Zêdetir

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Pesendên Sereke

    Ez ji Te re Av Bînim

    Ez ji Te re Av Bînim

    Serhonazê Kal

    Serhonazê Kal

    Destana Berxwedana Nefsê

    Destana Berxwedana Nefsê

    Rûdanên Hala

    Rûdanên Hala

    Bandora Ziman Li Ser Dilan

    Bandora Ziman Li Ser Dilan

    Mişkê Welat

    Mişkê Welat

    Behlûlê Dîn

    Behlûlê Dîn

    Qaçax

    Qaçax

    Keçe Kumsor

    Keçe Kumsor

    Çîroka Derew û Rastîyê

    Çîroka Derew û Rastîyê

    Şivanê Piçûk

    Şivanê Piçûk

    Mîr, Wezîr û Cotkar

    Mîr, Wezîr û Cotkar

    Pînokyo

    Pînokyo

    Siloyê Hirç

    Siloyê Hirç

    Bextîyar û Bêbext

    Bextîyar û Bêbext